Na czym polega likwidacja szkody z ubezpieczenia OC?

Szkodą majątkową nazywamy każdą stratę poszkodowanego wyniku nieszczęśliwego wypadku czy kolizji drogowej. Wypadek należy niezwłocznie zgłosić do zakładu ubezpieczeń by ten mógł jak najszybciej wypłacić należne odszkodowanie. Wypłata odszkodowania odbywa się na dwa sposoby- roszczenie gotówkowe i bezgotówkowe. W sytuacji wystąpienia szkody analizujemy w jaki sposób przeprowadzić likwidację szkód- w ramach OC sprawcy czy AC poszkodowanego? Jakie są za a jakie przeciw? Tekst wskazuje również czym są stawki potrąceń amortyzacyjnych i dlaczego ich stosowanie jest niezgodne z prawem.

 Czym jest szkoda ubezpieczeniowa?

Powstaje ona w przypadku, gdy na skutek zdarzenia losowego poszkodowany poniesie stratę majątkową lub zdrowotną. Jeżeli jesteśmy ubezpieczeni, wypadek należy bezzwłocznie zgłosić do zakładu ubezpieczeniowego. Jest on zobowiązany w ciągu 7 dni podjąć wszelkie czynności, które pozwolą poszkodowanemu otrzymać odszkodowanie.

Rozmiar szkody i jej przyczyny zostaną ocenione i udokumentowane przez likwidatora. Jego praca pozwala przyśpieszyć cały proces. W trakcie trwania likwidacji szkody nie mamy już drogi odwoławczej. Dopiero po otrzymaniu decyzji mamy 30 dni na odwołanie się od niej. Tylko i wyłącznie od likwidatora zależy czy odszkodowanie zostanie wypłacone. Termin likwidacji szkody również wynosi 30 dni od daty, w której została zgłoszona.  Do naszych obowiązków należy powiadomienie ubezpieczyciela o zaistniałym wypadku i udostępnienie mu wszelkich potrzebnych danych i dokumentów, na przykład protokołu policyjnego czy rachunku strat. Odszkodowanie równe wartości pojazdu przed wypadkiem, otrzymamy tylko pod warunkiem, że jego wartość już po kolizji równa jest zeru. Szkoda może mieć charakter majątkowy (gdy naruszone zostają dobra osobiste) lub niemajątkowy (gdy mamy do czynienia ze stratą).

Prawa poszkodowanego przy likwidacji szkody komunikacyjnej

W razie wypadku poszkodowany może w dwojaki sposób naprawić swój samochód. Skorzystać wyłącznie z ubezpieczenia OC sprawcy wypadku. Natomiast kiedy posiada polisę AC może naprawić auto zgłaszając szkodę do swojego towarzystwa ubezpieczeniowego. Ta druga alternatywa jest często korzystniejsza i nie wyklucza dochodzenia odszkodowania z polisy OC sprawcy wypadku. Zazwyczaj jest to lepszy sposób, ponieważ zakres świadczeń z ubezpieczenia AC jest zwykle mniejszy, od tego wynikającego z polisy OC kierowcy, który spowodował wypadek komunikacyjny.

Korzystając z własnej polisy AC powołujemy się na ogólne zapisy umowy, którą podpisaliśmy. Natomiast kodeks cywilny i ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych określają zakres odpowiedzialności sprawcy w sytuacji likwidacji szkody z OC sprawcy wypadku. Uprawnienia te są dużo rozleglejsze.

Zakres pokrywania szkód z OC sprawcy wypadku

Likwidując szkodę z OC komunikacyjnego sprawcy wypadku drogowego, pokrywane są następujące koszty za:

  • Leczenie urazów i obrażeń ciała doznanych podczas wypadku
  • Dojazdy do szpitali czy placówek medycznych
  • Uszkodzone mienie (zniszczone auto i nie tylko)

Można pokryć również wszelkie dodatkowe koszty związane z wypadkiem drogowym:

  • Holowanie samochodu
  • Parking auta
  • Wynajem zastępczego pojazdu
  • Nie potrącania amortyzacji części podczas wyliczania odszkodowania
  • Uwzględnienie w odszkodowaniu podatku VAT
  • Wzięcie pod uwagę utratę wartości rynkowej samochodu po naprawie.

Warto starać się o egzekwowanie wszystkich wymienionych uprawnień. Pamiętajmy, że prawo zawsze stoi po stronie poszkodowanego, nawet jeżeli będziemy musieli pokonać na swojej drodze  jakieś problemy.

Roszczenia z tytułu OC sprawcy czy AC poszkodowanego?

Podpisanie umowy AC często  nie daje takiej dużej ochrony poszkodowanemu. Dzieje się tak dlatego, ponieważ niektóre koszty np. otrzymanie zastępczego samochodu, jest dostępne w tylko droższych opcjach takiego ubezpieczenia. Stąd większość ubezpieczonych nie posiada takiej ochrony.

W umowach AC coraz powszechniejszy jest wariant 10-20% potrąceń odszkodowania, inaczej franszyzy lub udział własny w zamian za obniżenie składki. Często warunkiem zawarcia umowy ubezpieczeniowej jest wprowadzenie udziału własnego. Pamiętajmy, że tę różnicę można pokryć z ubezpieczenia OC sprawcy wypadku.

Istotną kwestią jest także to, że w zakresie żadnej polisy AC nie ma pokrycia szkód za doznane obrażenia ciała i kosztów jego leczenia, dojazdy do szpitali, zniszczone mienie oraz inne wydatki związane z wypadkiem komunikacyjnym.

Pamiętajmy, że przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z polisy AC warto upewnić się czy TU potraktuje taki wypadek jak zwykłą szkodę, której skutkiem jest utarta zniżek za bezszkodową jazdę. Zakłady ubezpieczeniowe mają prawo zażądać zwrotu odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Jeżeli towarzystwa ubezpieczeniowe praktykują tę procedurę, to wiele z nich  nie każe swoich klientów utratą zniżek za bezszkodowość.  Niestety niektórzy ubezpieczyciele twierdzą, że ubezpieczyciel sprawcy nie oddaje im kosztów poniesionych za likwidację szkody i stąd podwyższają kwotę składki AC w następnym okresie. Wybierając ubezpieczyciela zwróćmy uwagę również na tego typu warunki umowy.

Roszczenia gotówkowe i bezgotówkowe

Jest to sposób rozliczenia właściciela pojazdu z warsztatem samochodowym. Warsztat  naprawia samochód, który został uszkodzony w wypadku drogowym. W dzisiejszych czasach rozliczenia pomiędzy warsztatem, a ubezpieczycielem są bezgotówkowe, ponieważ towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaca pieniądze na konto bankowe zakładu samochodowego. Pamiętajmy, że jest to opcja najprostsza, choć nie najtańsza.
 Istotny jest sposób zapłaty za naprawę auta. Opcja podstawowa, to taka, że warsztat naprawia samochód i wystawia fakturę, którą następnie przedstawia towarzystwu ubezpieczeniowemu. TU zajmuje się dokończeniem procesu likwidacji danej szkody. My nie musimy się o nic martwić.

Wariant bezgotówkowy

Dla poszkodowanego w wypadku, który nie ma czasu i ochoty załatwiać wszystkich formalności bardzo korzystnym wariantem jest wariant bezgotówkowy. Polega on na tym, że zaprowadzamy samochód do warsztatu, który ma podpisaną umowę z naszym ubezpieczycielem. W praktyce należy on do autoryzowanej sieci naprawczej zakładu ubezpieczeniowego. Po auto zgłaszamy się, kiedy zostanie ono naprawione. Warsztat i ubezpieczyciel uzgadniają między sobą koszt naprawy.
Wariant ten jest korzystny dla właściciela pojazdu. Nie musi on wkładać własnych środków na naprawę samochodu. Nie interesuje go również czy wypłacona suma dla warsztatu przez TU, pokryje w całości koszty szkody. W razie wypadku drogowego, nie martwi się o holowanie pojazdu z miejsca wypadku. Jedynym jego zadaniem jest odbiór naprawionego już auto.

  Uwaga na oferty naganiaczy

Rozliczenia bezgotówkowe są dla ludzi ceniących swój czas i wygodę. Należy pamiętać, że ta forma jest odmienna od tzw cesji praw wynikających z polisy. Do tej opcji najczęściej przekonują tzw. naganiacze, którzy docierają na miejsce wypadków.
Pamiętajmy, ze pod żadnym pozorem nie udzielajmy nieznanym przedstawicielom ubezpieczeniowym żadnych pełnomocnictw.
Najprawdopodobniej musielibyśmy zapłacić wtedy dodatkowe koszty.

Metoda kosztorysowa

 Kolejną metodą rozliczania szkody jest tzw metoda na wycenę, inaczej kosztorysowa. Ekspert zakładu ubezpieczeń dokonuje oględzin samochodu i określa zakres szkód spowodowanych w wypadku drogowym. Następnie wylicza kwotę, która pokryje naprawę auta.
Najczęściej kwota ta nie jest wystarczająca na naprawę pojazdu w Autoryzowanej Stacji Obsługi. Dzieje się tak dlatego, że robocizna w ASO jest wyższa, niż ta wyliczona według średniej wartości na rynku lokalnym.Wiele osób  naprawia swój samochód w konkretnym, często zaprzyjaźnionym warsztacie samochodowym. Kwota odszkodowania, zaproponowana przez TU w pełni pokrywa naprawę, a czasem jest nawet wyższa. Zaproponowane odszkodowanie przez TU pozwala naprawić nasze auto w dogodnym dla nas terminie.
Do głównych zalet metody na wycenę należy krótki okres likwidacji szkody.Często waha się on od 3 do 7 dni.
Kolejnym pozytywem jest brak dodatkowych formalności. Do zakończenia likwidacji szkody często wystarczy jedno spotkanie z naszym ubezpieczycielem.
A co jeśli zdarzy się sytuacja, kiedy nie zgadzamy się z ubezpieczycielem co do wysokości odszkodowania wyliczonego metodą kosztorysową? Poza przejęciem od niego kwoty bezspornej, możemy dalej dochodzić naszych praw.
Forma na wycenę jest atrakcyjna dla kierowców, którzy sami potrafią naprawić drobne szkody we własnym aucie ( np wymienić zderzak).  Mogą oni sami kupić potrzebne części i to na pewno im się opłaci. Nowością w likwidacji szkód metoda kosztorysową są systemy komputerowe do kalkulowania kosztów napraw. Pokazują one cenę części, jak i nazwę niezależnego dostawcy, który może nam dostarczyć je w takiej cenie.

Potrącenia amortyzacyjne

Tym pojęciem określamy procentową wartość, o którą zmniejszane są ceny części zamiennych  przeznaczonych do naprawy samochodu po szkodzie. Co za tym idzie, pomniejszeniu ulega również odszkodowanie. Wysokość takich potrąceń uzależniona jest przede wszystkim od okresu użytkowania pojazdu i rodzaju ubezpieczenia.

Towarzystwa ubezpieczeniowe często stosują odmienne stawki potraceń amortyzacyjnych. Wysokości tych potraceń widnieją w ogólnych warunkach ubezpieczenia OC. Niektóre części samochodu są pomniejszane na podstawie faktycznego stanu ich zużycia. Do nich należą elementy szybko się zużywające, np sprzęgło, akumulator czy ogumienie.

Według Rzecznika Ubezpieczonych dokonywanie pomniejszeń kwoty odszkodowania o współczynnik amortyzacji jest niezgodne z prawem. Towarzystwa ubezpieczeniowe mają obowiązek ponosić koszty naprawy samochodu, niezależnie jaką metodą likwidowana jest szkoda. W sytuacji, kiedy jest to niezbędne, TU muszą zapłacić za koszt zakupu nowych części, aby poszkodowany mógł posiadać pojazd o stanie sprzed wypadku.

Reasumując naprawienie samochodu przy użyciu nowych części nie jest wzbogaceniem się poszkodowanego. Niemożliwe jest żądanie od poszkodowanego, by zastąpić zniszczone części używanymi. Tak by miały podobny stopień zniszczenia i zużycia. To samo dotyczy warsztatu, który nie jest w stanie zmontować starych i tak samo zużytych części.

Zastosowanie potrąceń amortyzacyjnych powoduje przeniesienie na poszkodowanego częściowej odpowiedzialności za przywrócenie uszkodzonego auta do stanu sprzed wypadku. Tylko dlatego, że uszkodzona część była w jakimś stopniu zużyta. Pamiętajmy, ze jest to jawne przeniesienie odpowiedzialności ze sprawcy wypadku na poszkodowanego.

Zwiększenie wartości samochodu

Postępujemy jedynie niezgodnie z prawem w sytuacjach, kiedy chcemy naprawić uszkodzenia w aucie, które istniały jeszcze przed wypadkiem drogowym. Jeżeli planujemy ulepszyć stan naszego samochodu w stosunku do stanu w jakim był przed wypadkiem również zwiększamy wartość samochodu, co jest złamaniem prawa.

Pamiętajmy, że  zakład ubezpieczeniowy powinien przedstawić dowody wraz z wytłumaczeniem, na to, że zastąpienie części starych nowymi, spowoduje wzrost wartości naszego samochodu. To właśnie ubezpieczyciel ma obowiązek wykazać uszkodzenia niektórych części pojazdu, które istniały jeszcze przed wypadkiem. By nie musieć pokrywać za nie kosztów.

Większe składki dla osób młodych

Z reguły towarzystwa ubezpieczeniowe od osób poniżej określonego wieku wymagają większych składek. Przyjęło się, iż młodym i zbyt mało doświadczonym kierowcom towarzyszy większe ryzyko wypadku czy też spowodowania kolizji. W takich sytuacjach OC osoby 20-letniej może różnić się od OC swojego rodzica nawet o kilkadziesiąt procent. Z biegiem lat, wraz ze wzrostem doświadczenia kierowca może liczyć na zwiększenie zniżek o ile cechuje się bezszkodową jazdą.

Jak wybrać dobre OC?

Przy wyborze OC należy pamiętać, iż w każdym towarzystwie ubezpieczeniowym zakres polisy jest dokładnie taki sam. Zakres i warunki OC są regulowane ustawowo. Jedyne co powinniśmy mieć na uwadze to jak najniższa cena. Drożej w tym przypadku nie oznacza lepiej. Warto również pamiętać o tym:

  • czy do polisy OC TU dołącza miniassistance;
  • czy Zielona Karta jest bezpłatna;
  • czy wybrane towarzystwo ubezpieczeniowe jest rozpoznawane w całej Europie;
  • jakie oferty dodatkowe jest w stanie zaproponować towarzystwo po atrakcyjnej cenie;